Chcecie porozmawiać z Markiem Aureliuszem o stoicyzmie? A może zapytać Adę Lovelace o początki programowania? Agora Cosmica to niezwykły projekt, który na to pozwala. Jest to otwarta, edukacyjna biblioteka, dzięki której możemy wejść w interakcję z 30 postaciami historycznymi za pomocą sztucznej inteligencji 1. Co najważniejsze, jest to inicjatywa non-profit, która stawia prywatność na pierwszym miejscu 2.

Zamiast korzystać z publicznej wersji, dziś pokażemy, jak postawić całą platformę na własnym komputerze. Dzięki temu wszystkie rozmowy, dane i interakcje zostaną wyłącznie u Was, bez wysyłania czegokolwiek na zewnętrzne serwery 3. To idealne rozwiązanie dla tych, którzy cenią sobie cyfrową suwerenność, a także dla placówek edukacyjnych czy małych organizacji. Cały proces jest zaskakująco prosty i nie powinien zająć więcej niż 30 minut.

Co będzie potrzebne (ok. 15 minut na przygotowanie)

Zanim zaczniemy, należy przygotować środowisko pracy. Nie martwcie się, przeprowadzimy Was przez to krok po kroku. Potrzebujemy dwóch darmowych narzędzi.

  1. Docker Desktop: To narzędzie, które pozwala uruchamiać aplikacje w izolowanych środowiskach zwanych kontenerami. Wyobraźcie sobie, że dostajecie program w pudełku, które ma już w środku wszystko, czego potrzebuje do działania, niezależnie od Waszego systemu operacyjnego. Pobierzcie go z oficjalnej strony i zainstalujcie zgodnie z instrukcjami dla Waszego systemu (Windows, macOS lub Linux).

  2. Git: To system kontroli wersji, używany przez programistów do śledzenia zmian w kodzie. W naszym przypadku posłuży nam po prostu do pobrania kodu źródłowego projektu Agora Cosmica z jego publicznego repozytorium. Git również jest darmowy i dostępny na wszystkie platformy.

  3. Terminal (Wiersz poleceń): To program, który pozwala wydawać komputerowi polecenia tekstowe. W systemie Windows znajdziecie go pod nazwą „Wiersz polecenia” lub „PowerShell”. Na macOS i Linuksie nazywa się „Terminal”.

Krok 1: Pobieranie kodu źródłowego Agora Cosmica

Pierwszym krokiem jest sklonowanie (czyli pobranie) kodu projektu na nasz dysk twardy. Uruchomcie terminal i wpiszcie poniższe polecenie, a następnie naciśnijcie Enter.

git clone https://github.com/chipmates/agoracosmica.git

Co powinno się wydarzyć? Na ekranie zobaczycie postęp pobierania. Po chwili w Waszym folderze domowym (lub tam, gdzie otworzyliście terminal) pojawi się nowy katalog o nazwie agoracosmica.

Jeśli coś poszło nie tak: Upewnijcie się, że macie poprawnie zainstalowany Git i jesteście połączeni z internetem. Jeśli otrzymujecie błąd „command not found”, oznacza to, że Git nie został dodany do ścieżki systemowej — najłatwiej jest wtedy ponownie uruchomić instalator i zaznaczyć odpowiednią opcję.

Krok 2: Wejście do katalogu projektu

Teraz musimy „wejść” do nowo utworzonego folderu. W tym samym oknie terminala wpiszcie następujące polecenie:

cd agoracosmica

Co powinno się wydarzyć? Z pozoru nic wielkiego – po prostu Wasz terminal będzie teraz wskazywał, że pracuje wewnątrz katalogu agoracosmica. To ważne, ponieważ następne polecenie musi być wykonane właśnie z tego miejsca.

Krok 3: Uruchomienie platformy za pomocą Docker Compose

To jest ten magiczny moment. Upewnijcie się, że Docker Desktop jest uruchomiony i działa w tle. Teraz w terminalu wpiszcie polecenie, które zbuduje i uruchomi całą platformę 4:

docker compose up

Co powinno się wydarzyć? Na ekranie pojawi się bardzo dużo tekstu. Docker zacznie pobierać niezbędne obrazy, budować kontenery i uruchamiać poszczególne usługi aplikacji. Ten proces może potrwać od kilku do kilkunastu minut, w zależności od szybkości Waszego internetu i komputera. Bądźcie cierpliwi. Proces jest zakończony, gdy logi na ekranie przestaną się gwałtownie przewijać i zobaczycie komunikaty wskazujące na pomyślne uruchomienie serwera.

[SCREENSHOT: Okno terminala z logami z docker compose up, pokazujące pomyślne uruchomienie usług.]

Jeśli coś poszło nie tak: Najczęstsze problemy to:

  • Błąd dotyczący portu: Jeśli inny program używa już portu, na którym Agora Cosmica próbuje się uruchomić, zobaczycie błąd „port is already allocated”. Musicie znaleźć i wyłączyć ten program albo zmienić port w plikach konfiguracyjnych Dockera.
  • Brak pamięci: Docker potrzebuje odpowiedniej ilości pamięci RAM. Jeśli macie jej mało, proces budowania może się nie powieść. W ustawieniach Docker Desktop można zwiększyć przydzieloną pamięć.
  • Błędy sieciowe: Upewnijcie się, że Wasza zapora sieciowa (firewall) nie blokuje Dockerowi dostępu do internetu, ponieważ musi on pobrać obrazy bazowe.

Krok 4: Otwarcie Agora Cosmica w przeglądarce

Gratulacje! Wasza prywatna instancja Agora Cosmica jest już uruchomiona. Aby z niej skorzystać, otwórzcie przeglądarkę internetową i wejdźcie pod adres:

http://localhost:3000

Co powinno się wydarzyć? Powinniście zobaczyć stronę główną platformy Agora Cosmica, identyczną jak ta dostępna publicznie, ale działającą w całości na Waszym komputerze. Możecie teraz zacząć rozmowę z wybraną postacią historyczną.

Co najważniejsze, w tej konfiguracji żadne dane – ani treść rozmów, ani głos, ani tekst – nie opuszczają Waszej maszyny 3. Macie pełną kontrolę i prywatność.

Co dalej i na co uważać? Pułapki i dobre praktyki

Uruchomienie własnej instancji to dopiero początek. Warto wiedzieć o kilku rzeczach, aby w pełni świadomie korzystać z tego rozwiązania.

Prywatność i licencje: Projekt jest rozwijany przez niemiecką organizację non-profit ChipMates gemeinnützige GmbH 5 i jest w pełni zgodny z RODO (Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych) 6. Kod źródłowy jest dostępny na licencji AGPL-3.0 7, co jest silną gwarancją, że projekt i jego pochodne pozostaną otwarte. To ważne, bo oznacza, że deklaracje o prywatności można zweryfikować, czytając kod. Platforma nie używa śledzących ciasteczek ani analityki firm trzecich 8.

Ograniczenia wersji self-hosted: Wersja publiczna oferuje 30 darmowych wiadomości dziennie bez rejestracji 9. W wersji self-hosted nie macie takich limitów. Pamiętajcie jednak, że za przetwarzanie zapytań AI odpowiada Wasz komputer. Jeśli macie słabszy sprzęt, odpowiedzi mogą być generowane wolniej.

Aktualizacje: Projekt jest aktywnie rozwijany. Aby zaktualizować swoją lokalną wersję, będziecie musieli okresowo powtórzyć część kroków. W terminalu, w katalogu agoracosmica, należy wpisać git pull, aby pobrać najnowsze zmiany, a następnie przebudować kontenery poleceniem docker compose up --build.

Dla kogo to rozwiązanie? Samodzielne hostowanie Agora Cosmica jest świetne dla entuzjastów prywatności, programistów, a także małych grup, które chcą eksperymentować z AI w bezpiecznym środowisku. Może to być fantastyczne narzędzie dla szkół, kół naukowych czy fundacji, które chcą udostępnić uczniom interaktywną naukę bez ryzyka związanego z komercyjnymi platformami. W Polsce, gdzie świadomość ochrony danych osobowych rośnie, takie rozwiązanie może być szczególnie cenne dla instytucji edukacyjnych, które chcą zapewnić bezpieczne środowisko do nauki z AI, zgodne z polskimi i unijnymi przepisami o ochronie danych.

Na koniec pamiętajcie, że każda postać to „AI Echo” – interpretacja oparta na źródłach historycznych, ale wciąż interpretacja 10. To narzędzie do inspirowania i nauki, a nie wyrocznia. Korzystajcie z niego mądrze i cieszcie się rozmowami z największymi umysłami w historii, na własnych zasadach.

Źródła

Zobacz też

Footnotes

  1. Agora Cosmica to otwarta biblioteka, która pozwala uczyć się od 30 postaci historycznych. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  2. Agora Cosmica jest projektem non-profit i open source, bez śledzenia plików cookie i profilowania. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  3. W trybie lokalnym i samodzielnym hostingu Docker, żadne dane konwersacji, głosu ani tekstu nie opuszczają maszyny użytkownika. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩ ↩2

  4. Możliwe jest samodzielne hostowanie Agora Cosmica na własnej infrastrukturze za pomocą Docker Compose. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  5. Projekt jest rozwijany przez ChipMates gemeinnützige GmbH, niemiecką organizację non-profit. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  6. Agora Cosmica jest zgodna z RODO, artykułem 50 EU AI Act i niemiecką ustawą o ochronie młodzieży (JMStV). — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  7. Kod źródłowy Agora Cosmica jest dostępny na licencji AGPL-3.0. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  8. Platforma nie używa śledzących plików cookie, analityki stron trzecich ani logów dostępu per-żądanie. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  9. Platforma oferuje 30 darmowych wiadomości dziennie bez konieczności rejestracji. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩

  10. Każda postać historyczna jest przedstawiana jako AI Echo, interpretacja oparta na dziełach pierwotnych i kontekście historycznym, z weryfikacją faktów. — https://github.com/chipmates/agoracosmica ↩