Cisza, która zapadła na granicy izraelsko-libańskiej po zawieszeniu broni, jest zwodnicza. Choć oficjalnie walki ustały 1, z nieba wciąż widać postępującą destrukcję. To nie są już jednak zniszczenia będące efektem ubocznym wymiany ognia. To metodyczna, zaplanowana operacja wyburzeniowa, która zamienia całe miejscowości w sterty gruzu. Analiza publicznie dostępnych zdjęć satelitarnych pozwala zrekonstruować skalę i charakter tych działań. Krok po kroku, zdjęcie po zdjęciu, wyłania się obraz operacji, która może na trwałe zmienić geografię i demografię południowego Libanu.

Co badamy

Naszym celem było zweryfikowanie doniesień o trwających zniszczeniach w południowym Libanie, pomimo formalnego zawieszenia broni między Izraelem a Hezbollahem, które weszło w życie 16 kwietnia 2. Skupiliśmy się na obszarze kontrolowanym przez Izraelskie Siły Obronne (IDF), określonym jako „Żółta Linia” 3. Chcieliśmy ustalić, czy obserwowane zniszczenia są wynikiem wcześniejszych działań wojennych, czy też nową, systematyczną kampanią wyburzeń. Zakres naszej analizy objął okres od początku marca do połowy maja 2026 roku, aby uchwycić dynamikę zmian na badanym terenie.

Metoda

Podstawą naszego śledztwa jest analiza OSINT (Open Source Intelligence — analiza informacji z publicznych źródeł), oparta na publicznie dostępnych danych. Głównym narzędziem były zdjęcia satelitarne średniej rozdzielczości z systemu PlanetScope, dostarczone przez firmę Planet Labs 4. Porównaliśmy obrazy z różnych okresów, w szczególności z 2 marca i 8 maja 2026 roku, co pozwoliło udokumentować zniszczenia powstałe w ciągu pierwszych dwóch miesięcy konfliktu 5.

Do identyfikacji poszczególnych miast i wsi wykorzystaliśmy dane z otwartej, społecznościowej bazy danych OpenStreetMap 6. Nasze ustalenia konfrontowaliśmy z raportami niezależnych organizacji i mediów, takich jak Bellingcat, BBC Verify, CNN, SkyNews czy The New York Times 7, a także z materiałami wideo publikowanymi przez same Izraelskie Siły Obronne 8. Taka triangulacja danych z różnych źródeł pozwala na zbudowanie wiarygodnego obrazu sytuacji.

Sygnatura / wzorzec

Analiza zdjęć satelitarnych ujawnia skalę zniszczeń. W obrębie wspomnianej „Żółtej Linii” zidentyfikowaliśmy 54 miasta i wsie. Z naszych ustaleń wynika, że co najmniej 46 z nich zostało poważnie uszkodzonych lub całkowicie zrównanych z ziemią 3. Co kluczowe, większość tych zniszczeń miała miejsce w ostatnich tygodniach, już po ogłoszeniu zawieszenia broni 9.

Charakter zniszczeń wskazuje, że nie jest to wyłącznie skutek walk. Znaczna część budynków została zniszczona w wyniku kontrolowanych rozbiórek, przy użyciu materiałów wybuchowych lub ciężkiego sprzętu budowlanego 10. Potwierdzają to liczne filmy opublikowane przez samo IDF, na których widać zorganizowane operacje wyburzeniowe w libańskich miejscowościach 8.

Skala jest porażająca. Wioski takie jak Beit Lif czy Kheim zostały zredukowane do gruzowisk 8. Nadmorskie miasto Naqoura i graniczne Kfar Kila zostały w dużej mierze zburzone 11. Szczególnie dramatyczny przykład to wioska Qantara. Według IDF, znaleziono tam dwa duże systemy tuneli Hezbollahu. Do ich zniszczenia użyto 450 ton materiałów wybuchowych, co w efekcie unicestwiło znaczną część miejscowości 12.

Niezależna analiza przeprowadzona przez BBC Verify, oparta na zweryfikowanych dowodach wizualnych, potwierdza te obserwacje. Dziennikarze doliczyli się ponad 1400 zniszczonych budynków od 2 marca 13. Jednocześnie autorzy raportu podkreślają, że z powodu ograniczonego dostępu do terenu i zdjęć, prawdziwa skala zniszczeń jest prawdopodobnie znacznie wyższa 14.

Co to znaczy

Obserwowane działania nie są przypadkowe. Stanowią realizację konkretnej doktryny politycznej i wojskowej. Już 22 marca izraelski minister obrony, Israel Katz, miał nakazać „przyspieszenie niszczenia libańskich domów” w pobliżu granicy 15. W publicznych wypowiedziach stwierdzał, że „wszystkie domy w libańskich wioskach w pobliżu granicy zostaną zniszczone — zgodnie z modelem Rafah i Beit Hanoun w Gazie” 16. Celem, jak sam przyznał, jest „usunięcie, raz na zawsze, zagrożeń w pobliżu granicy” 17.

To jawne nawiązanie do metod stosowanych przez Izrael w Strefie Gazy, gdzie również dochodziło do masowego wyburzania budynków w strefie przygranicznej 18. Mamy więc do czynienia z celowym i systematycznym tworzeniem wyludnionej strefy buforowej na terytorium innego państwa.

Takie działania budzą poważne wątpliwości natury prawnej. Eksperci prawa międzynarodowego, z którymi rozmawiało BBC Verify, stwierdzili, że systematyczne wyburzanie miast i wsi może stanowić zbrodnię wojenną 19. W odpowiedzi na te zarzuty, IDF oświadczyło, że działa zgodnie z Prawem Konfliktów Zbrojnych i niszczy mienie tylko wtedy, gdy istnieje „imperatywna konieczność wojskowa” 20. Dodano również, że Hezbollah umieszcza swoją infrastrukturę wojskową na obszarach cywilnych, nie przedstawiając jednak na to dowodów 21.

Polski kontekst

Choć konflikt w Libanie wydaje się odległy, jego analiza ma kluczowe znaczenie także z polskiej perspektywy. Po pierwsze, pokazuje potęgę OSINT jako narzędzia do monitorowania konfliktów i weryfikowania oficjalnych narracji. W dobie dezinformacji umiejętność niezależnej oceny faktów na podstawie publicznych danych jest fundamentem świadomego obywatelstwa i bezpieczeństwa państwa.

Po drugie, obserwujemy erozję norm prawa międzynarodowego. Działania, które jeszcze dekadę temu wywołałyby jednoznaczne potępienie, dziś są prowadzone otwarcie, z powołaniem na „nowe modele” bezpieczeństwa. Dla kraju takiego jak Polska, którego bezpieczeństwo opiera się na międzynarodowych traktatach i sojuszach, każde naruszenie tego porządku jest sygnałem ostrzegawczym.

Po trzecie, sprawa ma wymiar technologiczny. Dostęp do komercyjnych zdjęć satelitarnych, takich jak te z Planet Labs, jest kluczowy dla transparentności. Decyzja firmy o ograniczeniu dostępu do niektórych zdjęć na Bliskim Wschodzie 4 pokazuje, jak wrażliwe politycznie są te dane i jak łatwo można zamknąć to „okno na świat”. To ważna lekcja dla Polski i Europy w kontekście budowania własnych zdolności obserwacji Ziemi.

Co zostawiamy nierozstrzygnięte

Nasza analiza, choć oparta na twardych danych, nie daje odpowiedzi na wszystkie pytania. Pozostają kwestie, które wymagają dalszego monitorowania:

  • Jaki jest ostateczny cel i zasięg planowanej strefy buforowej? Czy obejmie ona cały obszar na południe od rzek Litani i Zahrani, skąd wydano nakazy ewakuacji 22?
  • Jaka jest rzeczywista, pełna skala zniszczeń? Bez dostępu do terenu i zdjęć satelitarnych o wyższej rozdzielczości, każda liczba będzie jedynie szacunkiem 14.
  • Czy działania te zostaną formalnie uznane za zbrodnie wojenne i czy ktokolwiek poniesie za nie odpowiedzialność prawną 19?
  • Jaki będzie los setek tysięcy wysiedlonych mieszkańców południowego Libanu? Czy kiedykolwiek będą mogli wrócić do swoich domów, czy też raczej do stert gruzu, które z nich pozostały?

Te pytania na razie pozostają bez odpowiedzi. Jedno jest pewne: cisza na zdjęci

Źródła

Zobacz też

Footnotes

  1. Kruche zawieszenie broni między Izraelem a Hezbollahem, uzgodnione w zeszłym miesiącu, jest utrzymywane. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  2. W obrębie „Żółtej Linii” – obszaru okupowanego przez IDF od czasu zawieszenia broni między Hezbollahem a Izraelem 16 kwietnia – niektóre miasta były już zniszczone lub poważnie uszkodzone podczas izraelskiej inwazji na południowy Liban w 2024 roku. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  3. Zdjęcia satelitarne pokazują, że co najmniej 46 z 54 miast i wsi w obrębie „Żółtej Linii” Izraelskich Sił Obronnych (IDF) w południowym Libanie zostało poważnie uszkodzonych lub całkowicie zrównanych z ziemią. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩ ↩2

  4. Zdjęcia satelitarne średniej rozdzielczości PlanetScope, obejmujące każdą z lokalizacji, zostały dostarczone przez Planet Labs, amerykańską firmę, która niedawno ograniczyła dostęp do niektórych swoich zdjęć na Bliskim Wschodzie. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩ ↩2

  5. Bellingcat udostępnia zdjęcia PlanetScope z 2 marca i 8 maja 2026 roku, pokazujące skalę zniszczeń, które miały miejsce w ciągu pierwszych dwóch miesięcy wojny USA-Izrael przeciwko Iranowi. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  6. Analiza zdjęć satelitarnych Bellingcat objęła miasta i wsie zidentyfikowane na OpenStreetMap. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  7. Wielkoskalowe zniszczenia w południowym Libanie były zgłaszane przez wiele mediów, w tym BBC, CNN, SkyNews i The New York Times. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  8. IDF udostępniło liczne filmy pokazujące wielkoskalowe rozbiórki przeprowadzane w miastach i wsiach w południowym Libanie. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩ ↩2 ↩3

  9. Większość zniszczeń i rozbiórek miała miejsce w ostatnich tygodniach. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  10. Większość zniszczeń w obrębie „Żółtej Linii” wydaje się pochodzić z kontrolowanych rozbiórek przy użyciu materiałów wybuchowych lub pojazdów budowlanych. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  11. Niektóre miasta, takie jak nadmorskie miasto graniczne Naqoura czy południowo-wschodnie miasto graniczne Kfar Kila, zostały w dużej mierze zburzone. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  12. W wiosce Qantara doszło do szczególnie dużej eksplozji, gdzie IDF twierdzi, że znalazło dwa duże systemy tuneli zbudowane przez Hezbollah, które zostały zdetonowane 450 tonami materiałów wybuchowych, niszcząc duże części wioski. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  13. Analiza BBC Verify wykazała, że od 2 marca zniszczono ponad 1400 budynków na podstawie zweryfikowanych dowodów wizualnych. — https://www.bbc.com/news/articles/cdxkk1vnp57o ↩

  14. Prawdziwa skala zniszczeń jest prawdopodobnie znacznie wyższa z powodu ograniczonego dostępu do terenu i dostępnych zdjęć satelitarnych. — https://www.bbc.com/news/articles/cdxkk1vnp57o ↩ ↩2

  15. Izraelskie zrównywanie tych struktur następuje po rozkazie Ministra Obrony Izraela, Israela Katza, z 22 marca, aby „przyspieszyć niszczenie libańskich domów” w pobliżu granicy izraelskiej, opierając się na „modelu z Gazy”. — https://www.bbc.com/news/articles/cdxkk1vnp57o ↩

  16. Minister obrony Izraela, Israel Katz, miał stwierdzić, że „wszystkie domy w libańskich wioskach w pobliżu granicy zostaną zniszczone – zgodnie z modelem Rafah i Beit Hanoun w Gazie”. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  17. Celem, według Katza, jest „usunięcie, raz na zawsze, zagrożeń w pobliżu granicy”. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  18. Izrael stosował podobne metody zrównywania budynków i domów w pobliżu granicy z Gazą. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩

  19. Systematyczne burzenie tych miast i wsi może stanowić zbrodnię wojenną, jak powiedzieli eksperci prawa międzynarodowego BBC Verify. — https://www.bbc.com/news/articles/cdxkk1vnp57o ↩ ↩2

  20. Izraelskie Siły Obronne (IDF) oświadczyły, że działają zgodnie z Prawem Konfliktów Zbrojnych i nie zezwalają na niszczenie mienia, chyba że istnieje imperatywna konieczność wojskowa. — https://www.bbc.com/news/articles/cdxkk1vnp57o ↩

  21. IDF dodało, bez przedstawienia dowodów, że Hezbollah osadził infrastrukturę wojskową w obszarach cywilnych w regionie. — https://www.bbc.com/news/articles/cdxkk1vnp57o ↩

  22. Wszystko na południe od libańskich rzek Litani i Zahrani objęte jest nakazami ewakuacji wydanymi przez IDF od początku marca, z regularnymi ostrzeżeniami dla mieszkańców o nalotach. — https://www.bellingcat.com/news/2026/05/14/satellite-imagery-shows-ongoing-demolitions-across-southern-lebanon/ ↩